Урокан ц1е:Масаллин терахьдешнаш.

1алашо:Хаа деза, муьлха тайпанашка декъало терахь.

Масаллин терахьан хаттарш муха ду.

Уьш лааме а, лаамаза а хуьлий.

Урок д1аяхьар.

Ι.Урокан кечам бар.

ΙΙ.Ц1ахь бина болх таллар.

1).Бакъо схьаюьйцуьйту.

2)Барта толлу шаьш х1иттийна предложенеш.

ΙΙΙ.Дешархошка шайга болх байтар.

1)Кхочушдо 102-г1а шардар

-Терахьдешнаш буха сиз а хьокхуш схьакъастадо.

2)Йозанца д1аязде х1ара терахьдешнаш:5,12,17,19,20,23,25,40,41,45,49.

3)Предложенеш х1иттае терахьдешнаш юкъахь а долуш 5 массалин терахьдешнаш, 5 рог1аллин терахьдешнаш.

ΙV.Керла коьчал йовзийтар.

1.Уьна а, тетрадаш т1ехь а х1оттайо х1ара кеп:

Терахьдешнийн тайпанаш:

Масаллин-кхоъ,шиъ,кхузткъа.

Декъаран-цхьацца,исс-исс.

Гулдаран- ворх1е а,ший а,ялхе а.

Билгалза-масаллин- кхо-диъ,пхи-ялх.

Рог1аллин-ворх1алг1а,шолг1а.

-Доьшу терахьдешнийн тайпанаш.Дьйцу х1ун гойту цара.

 

2.Легаде х1ара дешнаш:ши етт,диъ б1ар боху дешнийн цхьанакхетарш.

Ц1.ши етт,диъ бер

Дл.шина аьттан,деа беран

Л.шина аттана,деа берана

Др.шина атто,деа беро

К.шина аттаца,деа бераца

Х.шина аттах,деа берах

М.шина атте,деа бере

Дс.шина аттал,деа берал

-Терахьдашца долу ц1ердош ц1ерниг дожарехь муьлхачу терахьехь лела?

V.1амийнарг т1еч1аг1дар.

1)Кхочушдо 10-г1а шардар. Билгалдаха терахьдешнаш.

2)Дешнийн диктант.

Исс, йо1, ваша, бераш, йоккха, мерза, шийтта,ткъа эзар, жимантг, сирла, дешархо,дешнаш,вуьрх1итталг1а, шолг1а, барх1 б1е,нана.

VΙ.Урокан жам1 дар.

-Терахьдош стенах олу?

-Терахьдешнийн маса тайпа ду?

-Лаамаза а, лааме а хуьлий терахьдешнаш?

Комментировать еш оценкаш д1айохку.

VΙΙ.Ц1ахь бан болх.

1.1амае 14-г1а§,терахьдешнийн тайпанаш а.

2.Кхочушде 103104-г1а шардарш.

Г1ий урокаш

Урокан ц1е:Масаллин терахьдешнийн легар а,церан нийсаяздар а.

1алашо:Хаа еза масаллин терахьдешнаш легаран бакъонаш.

Масаллин терахьдешнаш нийсаяздан 1амор.

Урок д1аяхьар.

Ι.Урокан болх д1ах1оттор.

ΙΙ.Ц1ахь бина болх таллар.

1. Дешархоша,вовшкара схьа а оьцуш,ц1ахь бина болх толлу.Уьн т1е д1аязбо ц1ахь кхочушбина фонетически къастам.

2.Бакъонца цхьана ца дог1у дош д1адаккха;

1)ялх,б1е,дейтта,шовзткъе а;

2)шишша,барх1-барх1,ши-кхо;

3)шолг1а,пхийтта,пхоьалг1а;

4)пхеа а,итте а, кхо-виъ,ялхе а;

5)ялх-ворх1,пхийтта,кхо-диъ.

ΙΙΙ.Керла коьчал йовзийтар.

1.Уьн т1ехь а, тетрадаш т1ехь а легадо кхарех масийтта масаллин терахьдешнаш юкъахь долу дешнийн цхьаьнакхетарх :цхьа сахьт,ши стаг,кхо дитт,диъ ведар,везткъа лор,ткъа синтар,ткъе исс,цхьаъ,шиъ,ткъа,барх1.

1)-Муьлха ду царех лаамазниш, лаамениш?Х1унда?

 

Дож.	лаамаза	лааме
Ц1.	Цхьа сахьт	цхьаъ
Дл.	Цхьана сахьтан	цхьаннан
Л.	Цхьана сахьтана	цхьанна
Др.	Цхьана сахьто	цхьамма(ммо)
К.	Цхьана сахьтаца	цхьаьнца
Х.	Цхьана сахьтах	цхьаннах
М.	Цхьана сахьте	цхьаьнга
Дс.	Цхьана сахьтал	цхьаннал

 

-Муха яздо лааме масаллин терахьдош 1? (цхьа бохучу орамна т1е туху йиш хадоран хьаьрк- ъ -цхьаъ).

-Муьлха орам хуьлу оцу терахьдешан(лаамазначун а,лаамечун а)легочу хенахь?билгалдаккха иза.Муха легадо уьш?

-Муьлха гергара дешнаш кхоллало и орам болуш?(ц1ердош- цхьалхо,билгалдош- цхьалха, терахьдош- цхьацца).

2)

Ц1.	Ши стаг	Кхо дитт
Дл.	Шина стеган	Кхаа диттан
Л.	Шина стагана	Кхаа диттана
Др.	Шина стага	Кхаа дитто
К.	Шина стагаца	Кхаа диттаца
Х.	Шина стагах	Кхаа диттах
М.	Шина стаге	Кхаа дитте
Дс.	Шина стагал	Кхаа диттал

 

 

-Муха хийцало дожаршца кхо дитт бохучу дешнийн цхьаьнакхетарна т1ера терахьдош?муьлха орам бу цунна?

 

3)

Ц1.	Диъ ведар	везткъа лор	Безткъа
Дл.	Деа ведаран	везткъа лоьран	Безткъанан
Л.	Деа ведарна	везткъа лоьрана	Безткъана
Др.	Деа ведаро	везткъа лоьро	Безткъаммо
К.	Деа ведарца	везткъа лоьраца	Безткъанца
Х.	Деа ведарах	везткъа лоьрах	Безткъаннах
М.	Деа ведаре	везткъа лоьре	Безткъане
Дс.	Деа ведарал	везткъа лоьрал	Безткъанал

 

-Муха легадо диъ а,деаннах а схьадевлла терахьдешнаш?Классашца хийцалой уьш?

4)

Ц1.	Ткъа синтар	ткъа	Барх1
Дл.	Ткъа синтаран	ткъаннан	Барх1анан
Л.	Ткъа синтарна	ткъанна	Барх1анна
Др.	Ткъа синтаро	ткъамма	Барх1аммо
К.	Ткъа синтарца	ткъанца	Барх1анца
Х.	Ткъа синтарх	ткъаннах	Барх1аннах
М.	Ткъа синтаре	ткъанга	Барх1анне
Дс.	Ткъа синтарал	ткъаннал	Барх1аннал

-Муха легадо лаамаза масаллин ткъа синтар, лааме ткъа, барх1 боху терахьдешнаш?Билгалъяха церан чаккхенаш.

ΙΙΙ.Гайтаран диктант.

Шовзткъа,кхузткъа,дезткъа,б1е,эзар,ткъайоьсна.

Цхьаъ,шиъ,кхоъ,диъ,пхиъ.

Ялх,ворх1,барх1,исс,итт.

Цхьайтта,шийтта,кхойтта,дейтта,пхийтта,ялхитта,вуьрх1итта,берх1итта.

ΙV.1амийнарг т1еч1аг1дар.

Кхочушде 104-г1а шардар.

VΙΙ.Ц1ахь бан болх.

1.1амае 14-г1а§,терахьдешнийн тайпанаш а.

2.Кхочушде 103104-г1а шардарш.

 

Г1а урок.