Используя нижеприведенные глаголы, составьте предложения в настоящем времени.

açmak, bakmak, çalışmak, davranmak, gezmek, içmek, koşmak, konuşmak, oynamak,                     okumak, öğrenmek, sevmek, şüphelenmek, üşümek, yazmak

 

Ben………………………………………………………………………………..……. (-)

Sen…………………………………………………………………………………..…. (+)

O…………………………………………………………………………………..…. (+?)

Biz…………………………………………………………………………………….... (+)

Siz……………………………………………………………………………..…….... (-?)

Onlar…………………………………………………………………………..………. (+)

Murat ………………………………………………………………………….………. (-)

Ali ve ben………………………………………………………………………………. (+)

Tülay ile Berk……………………………………………………………………..…. (+?)

Biz……………………………………………………………………………………..... (+)

Siz…………………………………………………………………………………..…. (-?)

Öğrenciler………………………………………………………………………………. (+)

Olga ve Ksenia………………………………………………………………………....(-?)

Polis…………………………………………………………………………..…………..(+)

Sekreter………………………………………………………………………………….(+)

2. Görülen Geçmiş zaman - Прошедшее время

 

eylem + -dı / -di / du / dü + kişi eki Ben oku + du + m.

 

f, s, t, k, ç, ş, h, p’ den sonra –dı ~ -tı / -di ~ -ti / du ~ -tu / -dü ~ -tü

После букв f, s, t, k, ç, ş, h, p буква d переходит в букву t.

Onlar koş + tu + lar.

 

В турецком языке прошедшее время глагола образуется путем добавления к корню слова следующих аффиксов: dı, di, du, dü.

Примеры: otur-mak, otur du; kalk-mak, kalk tı; gel-mek, gel di; gül-mek, gül dü.

Примечание: Неопределенная форма глагола в турецком языке образуется следующим образом: к корню глагола добавляются аффиксы mak, mek.

Примеры: bas – надави, bas-mak – надавливать, otur – садись, otur-mak – садиться, gel – приходи, gel-mek – приходить, kal – встань, kal-mak – вставать.

 

Olumlu		Olumsuz	Olumlu Soru	Olumsuz Soru
Ben	geldim	gelmedim	geldim mi?	gelmedim mi?
Sen	geldin	gelmedin	geldin mi?	gelmedin mi?
O	geldi	gelmedi	geldi mi?	gelmedi mi?
Biz	geldik	gelmedik	geldik mi?	gelmedik mi?
Siz	geldiniz	gelmediniz	geldiniz mi?	gelmediniz mi?
Onlar	geldiler	gelmediler	geldiler mi?	gelmediler mi?

 

Örnekler:

Ben dün Ankara’ ya git tim. (+)

Ayşe okul a gel medi. (-)

Zeynep ve Mert yemek ye mediler. (-)

Ben geçen yıl Antalya’ da tatil yap tım. (+)

Duygu ders çalış madı. (-)

Çocuklar bahçe de piknik yap tılar. (+)

Dün Özlem sen i ara dı mı? (+?)

Demet İstanbul’ da çalış madı mı? (-?)

Aysun tatil den dön dü. (+)

Aşağıdaki boşlukları örnekteki gibi tamamlayınız.

1. Geçen yıl İstanbul’…. çok kar yağ…………

2. Biz geçen hafta Sultanahmet’…….. gez……….

3. II. Dünya Savaşı 1945’…….. bit………

4. Biz Alanya’…….. çok hoşlan………..

5. Dün akşam siz……. misafir gel…………?

6. Leyla hiç* temizlik yap………..

7. Özge hiç televizyon seyret……………?

8. Senin annen emekli ol……….?

9. Çocuklar dün park….. git…………?

10. Murat Bey arabası……. sat……..

11. Leman ve Ayşe Migros’…….. alışveriş yap………….

12. Atatürk 1881’……. Selanik’……… doğ………...

13. Ece gün gece hiç uyu…………

14. Gençler parti……. çok eğlen……….

15. Siz daha önce Türkiye’…….. git…………?

16. Ben dün iki saat televizyon izle……….

17. Geçen Pazar alışveriş……. git……

18. Biz tatil…… güzel bir otel……. kal……

19. Meltem yeni bir elbise al……..

20. Geçen hafta sonu Esra ile Murat tenis oyna………..

* Tümcede ‘hiç’ sözcüğü kullanıldığında, tümce olumsuz olur.

Если в предложении употребляется слово «hiç» («вообще»), то это предложение является отрицательным.

Aşağıdaki eylemleri (fiilleri) kullanarak görülen geçmiş zamanda tümceler yazınız.

Используя нижеприведенные глаголы, составьте предложения в определенном прошедшем времени.

almak, aramak, çalmak, dövmek, görmek, kaçmak, konuşmak, oturmak, özlemek,                     rastlamak, söylemek, taşınmak, tartışmak, yardım etmek, yakalamak

 

Ben…………………………………………………………………….…………..……. (-)

Sen………………………………………………………………………….………..…. (+)

O……………………………………………………………………………..……..…. (+?)

Biz…………………………………………………………………………….……….... (+)

Siz……………………………………………………………………………….…….... (-?)

Onlar…………………………………………………………………………….………. (+)

Mehmet ………………………………………………………………………….………. (-)

Ali ve ben…………………………………………………………………………..……. (+)

Melek ile Mert…………………………………………………………………………. (+?)

Biz……………………………………………………………………………………….... (+)

Siz……………………………………………..…………………………………………. (-?)

Öğrenciler…………………………………………………………………………..……. (+)

Aykut ve Ali…..………………………………………………………………….……....(-?)

Polis…………………………………………………………………………..……..……..(+)

Hırsız…………………………….…………………………………………………..…….(+)

Ad Tümcelerinde Görülen Geçmiş Zaman

Образование определенного прошедшего времени

Olumlu

Утвердительная форма

Olumsuz Отрицательная форма Olumlu Soru Утвердительно-вопросительная форма Olumsuz Soru Отрицательно-вопросительная  форма Ben yorgundum yorgun değildim yorgun muydum? yorgun değil miydim? Sen yorgundun yorgun değildin yorgun muydun? yorgun değil miydin? O yorgundu yorgun değildi yorgun muydu? yorgun değil miydi? Biz yorgunduk yorgun değildik yorgun muyduk? yorgun değil miydik? Siz yorgundunuz yorgun değildiniz yorgun muydunuz? yorgun değil miydiniz? Onlar yorgundular yorgunlardı yorgun değildiler yorgun değillerdi yorgun muydular? yorgunlar mıydı? yorgun değil miydiler? yorgun değiller miydi?

 

Örnekler

1. Sinem geçen yıl öğrenci ydi.

2. Yemek çok lezzetli ydi.

3. Murat doktor değildi.

4. Melek gençken çok güzel miydi?

5. Duygu çalışkan bir öğrenci değil miydi?

 

Aşağıdaki boşlukları örnekteki gibi tamamlayınız.

1. Ben dün çok yorgun……. (+)

2. Öğrenciler sınavda çok heyecanlı……… (+)

3. Deniz’in annesi mühendis ……… (-)

4. Murat Bey gençken yakışıklı ……. (+?)

5. Filiz Hanım öğretmen ………………… (-?)

6. Ahmet Bey önceden çok zengin……… (+)

7. Siz geçen hafta mutsuz ………….. (-)

8. Biz çocuk ………….. (-)

9. Siz hasta ………. (?)

10. Geçen yıl otelimizde çok rahat………. (+)

11. Onlar tembel ………….. (-?)

12. Mehmet Bey gençken çok fakir……. ama şimdi zengin. (+)

13. Siz çok neşeli……….. (+)

14. Duygu’nun babası mühendis …………….. (-?)

15. Geçen hafta hava çok soğuk………. (+)

Aşağıdaki adları (isimleri) kullanarak görülen geçmiş zamanda ad tümceleri yazınız.